|
Systematyka gatunku
·
Królestwo:
Zwierzęta – Animalia
·
Typ:
Strunowce – Chordata
·
Gromada:
Ssaki - Mammalia
·
Rząd:
Parzystokopytne - Artiodactyla
·
Podrząd:
Przeżuwacze - Ruminantia
·
Rodzina:
Krętorogie – Bovidae
·
Rodzaj:
Bison
·
Gatunek:
Żubr - Bison bonasus
·
Podgatunek:
Żubr nizinny (białowieski) - Bison bonasus bonasus
Masa ciała żubrów:
·
przy porodzie 15-35 kg
·
samce na wolności (436-840)
średnio 634, w hodowlach zamkniętych (580-920) średnio 747 kg
·
samice na wolności (340-540)
średnio 424, w hodowlach zamkniętych (320-640) średnio 460 kg
Długość życia krowy:
·
do 27 lat PLANTA, 26 lat żyły PLAVIA, FRIGGA, BILMA. żubrzyca KANIA (1958-1981) przez kolejne 14 lat
(1961-1974) rodziła cielęta.
·
Najstarszy samiec, HAGEN żył
22 lata. Na wolności najstarsza krowa żyła 24 lata, byk 18.
·
Samce osiągają w kłębie do 188
cm i długość tułowie do 300 cm.
·
Samice osiągają w kłębie do
167 cm i długość tułowie do 370 cm.
W latach 1802-1919 liczebność żubrów wahała
się pomiędzy 200 sztuk (1802 r.) a 1889 sztuk (1857 r.), a w kwietniu 1919
roku padł z ręki kłusownika ostatni żubr w Puszczy Białowieskiej.
W restytucji gatunku wzięło udział 12
osobników (5 samców i 7 samic). Żubry linii nizinnej wywodzą się od 7
osobników, nizinno-kaukaskie od 12. W linii żubrów nizinnych geny pary
PLEBEIER i PLANTA wynoszą prawie 90%. W restytucji gatunku w Białowieży
brały udział żubry z 3 hodowli: ZOO Sztokholm, ZOO Berlin i Pszczyna.
Głos żubra nazwany jest chruczeniem, i jest
podobny do gardłowego sapania.
W okresie wegetacyjnym żubry spędzają na
żerowaniu 60% czasu, na przemieszczaniu się 10%, 30% czasu przeznaczając na
odpoczynek. W okresie zimowym, gdy żubry są dokarmiane 30% czasu żerują a
60% czasu odpoczywają. W czasie zim nie wszystkie samce udają się do miejsc
dokarmiania, niektóre nastawiają się na zdobywanie naturalnego pokarmu.
Większość żubrów korzysta z naturalnego pokarmu w latach nasiennych dębu.
W warunkach rezerwatowych, przy obfitym
dostępie do pokarmu corocznie rodzi cielęta 63-91% żubrzyc a obecnie w
wolnej hodowli w Puszczy Białowieskiej corocznie rodzi około 50 % żubrzyc.
Ruja u żubrów przypada na sierpień i
wrzesień i biorą w niej udział samce pomiędzy 6 a 12 rokiem życia oraz
samice od 3, 4 roku życia. Ciąża u żubrów trwa średnio 264 dni, ciele
podnosi się po 20-45 min po urodzeniu i zaczyna ssać w pierwszej godzinie
życia. Krowa rodzi jedno cielę, najczęściej w maju, czerwcu i lipcu.
Bliźnięta zostały odnotowane 3 razy w hodowlach zamkniętych. Od chwili
narodzin pierwszego żubra na wolności w polskiej części Puszczy
Białowieskiej w latach 1957-2002 urodziło się 1502 cielęta (734 samce i 768
samice).
W skład diety żubrów wchodzi 137 gatunków
roślin: 27 gatunków drzew i krzewów, 14 gatunków traw i turzyc i 96 gatunków
roślin zielnych. Żubry zjadają pędy drzew: grabu, wierzby, jesionu i maliny.
Z roślin zielnych zjadane są najczęściej trzcinnik leśny, turzyca leśna i
owłosiona, podagrycznik, pokrzywa, jaskier kosmaty i ostrożeń warzywny.
Drzewa i krzewy stanowią około 30% żeru, a
rośliny zielne około 70%. Żubrówka nie odgrywa znaczącej roli w diecie
żubrów.
W ciągu sezonu wegetacyjnego populacja
żubrów zjada około 1% biomasy roślin runa borów mieszanych, lasów mieszanych
i liściastych.
W puszczy istnieje pięć miejsc zimowego
dokarmiania żubrów.

Żubr w „pigułce”
·
jest największym, współcześnie
żyjącym, ssakiem Europy
·
naturalnym środowiskiem życia
żubrów są nizinne puszcze
pierwotne - współcześnie jest to jedynie Puszcza Białowieska
·
żubry są zwierzętami
roślinożernymi
·
w rocznym cyklu życia żubrów
wyróżnia się dwa odmienne sezony:
-
okres zimowej koncentracji
- okres swobodnych wędrówek
·
latem żubry tworzą grupy
składające się z:
- krów (samic) oraz młodzieży – średnio 13
szt. (maks. 90–140 szt.)
- byki (samce) bytują samotnie lub tworzą
małe grupy - średnio 2 –3 szt.
·
zimą żubry łączą się w duże
stada mieszane |