|

¯ubry przez setki tysiêcy lat „bezpiecznie” przemierza³y
le¶ne ostoje Europy. Ich jedynymi wrogami by³y m.in. tygrysy szablozêbne i
nied¼wiedzie.
Oko³o 300 000 lat temu do Europy przywêdrowa³ cz³owiek
neandertalski. W pocz±tkowych okresach swojego bytu neandertalczycy ¿ywili
siê g³ównie zebranym pokarmem ro¶linnym i upolowanymi, drobnymi zwierzêtami.
W pó¼niejszym okresie, dziêki wynalezieniu lepszej i masywniejszej broni
krzemiennej, neandertalczyk sta³ siê zagro¿eniem dla du¿ych zwierz±t –
nied¼wiedzi jaskiniowych, nosoro¿ców w³ochatych czy te¿ ¿ubrów.
Oko³o 40 000 lat temu do Europy przywêdrowa³ Homo
sapiens, który stopniowo przejmowa³ miejsce zajmowane do tej pory przez
neandertalczyka. By³o to tak skuteczne, ¿e ostatni neandertalczycy wyginêli
28 000 lat temu.
Cz³owiek wspó³czesny dziêki ogromnym mo¿liwo¶ciom
adaptacyjnym, zrêczno¶ci i du¿ej mobilno¶ci rozpocz±³ swoj± wêdrówkê po
Europie. Powiêkszaj±ca siê populacja ludzi, wypracowanie lepszej i
mocniejszej broni oraz prowadzenie przemy¶lanych polowañ (czêsto
opieraj±cych siê na zasadzkach) zaczê³a prowadziæ do zmniejszania siê
liczebno¶ci du¿ych zwierz±t zamieszkuj±cych ówczesn± Europê. Czêstym ³upem
my¶liwych pada³y zwierzêta ¿yj±ce stadnie a do nich nale¿y niew±tpliwie
¿ubr, którego liczebno¶æ zaczê³a siê sukcesywnie zmniejszaæ.
Na ¿ubry polowano nie tylko dla ich smacznego miêsa. Jako
zwierzê ¿ubr symbolizowa³ potêgê i si³ê, co w znakomity sposób pozwala³o
ówczesnym ludziom zyskaæ przychylno¶æ bogów - ¿ubrze miêso sk³adano wiêc im
w ofierze.
Oko³o 10 000 lat temu cz³owiek „zaj±³” siê rolnictwem i
hodowl± zwierz±t. Aby móc uprawiaæ rolê ludzie potrzebowali ¿yznej ziemi, a
taka wystêpowa³a na terenach poro¶niêtych dziewiczymi puszczami bêd±cymi
ojczyzn± ¿ubrów.
Trwaj±ce od kilkunastu tysiêcy lat polowania na ¿ubry
oraz niszczenie ich naturalnego ¶rodowiska, jakim jest las doprowadzi³y do
zmniejszania siê area³u wystêpowania tego gatunku oraz do spadku jego
liczebno¶ci.
Rozpoczê³a siê zag³ada ¿ubrów. Skuteczno¶æ cz³owieka w
têpieniu tego gatunku i karczowaniu lasów by³a tak wielka, ¿e ju¿:
-
w X wieku ¿ubry wytêpiono w Szwecji,
-
oko³o VI - VII wieku w pó³nocno - wschodniej Francji
-
w Saksonii ¿ubry zachowa³y siê do po³owy XVIII wieku
-
równie d³ugo ¿ubr wystêpowa³ na nielicznych
stanowiskach w Prusach Wschodnich, w Siedmiogrodzie w Karpatach.
-
¿ubr najd³u¿ej przetrwa³ na ziemiach ówczesnej i
obecnej Rzeczypospolitej - ocala³ gdy¿ jako zwierzê ³owne królów Polski i
carów Rosji by³ objêty ochron± i dokarmiany
|